Διαπιστώσεις και συμπεράσματα από την ημερίδα για την πολιτιστική και υγιεινή αξία του Ελαιολάδου

  Εντυπωσεις από τα στρογγυλά τραπέζια, την επιδειξη γευσιγνωσίας και τα θεατρικά δρώμενα.

Γράφει: Ο Νίκος Μιχελάκης*

   Η κρίσιμη περίοδος που βιώνει ο κλάδος της ελαιοκομίας στην Κρήτη αλλά και  ολόκληρη την Ελλάδα αναδείχθηκε κατά τη διάρκεια της ημερίδας «Η πολιτιστική και Υγιεινή Αξία του Κρητικού Ελαιολάδου» που οργανώθηκε στο ΜΑΙΧ στα Χανιά στις 4 Ιουνίου 2026

Βασικοί στόχοι της εκδήλωση αυτής,  ήταν:

 -Η ανάδειξη της πολιτιστικής και υγιεινής αξίας του Κρητικού ελαιολάδου ως μοχλών για την επώνυμη διάθεση του.

- Η αξιοποίηση του ελαιοτουρισμού για την προβολή και διάθεση του ελαιολάδου στους Τουρίστες

- Η ανάδειξη και ανάλωση επωνύμου ελαιολάδου στην μαζική εστίαση και στην Τουρισμό

- Η προώθηση οργάνωσης συνεργατικών σχημάτων για διάθεση τυποποιημένου ελαιολάδου  

Οι στόχοι αυτοί όπως τονίστηκε απο  τους οργανωτές πρέπει να τεθουν σε προτεραιότητα  και να υλοποιηθούν στην πραξη για την αναγκαία σήμερα μετάβαση του τρόπου διάθεσης  από  το ΧΥΜΑ στην ΕΠΩΝΥΜΗ ΔΙΑΘΕΣΗ  με εξαγωγές τυποποιημένου! 

Η ημερίδα, που οργανώθηκε από τον ΣΕΔΗΚ σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, το ΓΕΩΤΕΕ π. Κρήτης, το Ινστιτούτο Ελιάς ΕΛΓΟ Δήμητρα, το ΓΕΩΤΕΕ και τη Διεύθυνση Π/βάθμιας Εκπαίδευσης Χανίων είχε ένα αρκετά ενδιαφέρον και πρόγραμμα και πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του ΜΑΙΧ όπου υπήρχαν στον ίδιο χώρο αίθουσες κατάλληλες να καλύψουν τις απαιτήσεις των ποικίλων δράσεων του προγράμματος.

Η εκδήλωση που άρχισε σύμφωνα με το πρόγραμμα με χαιρετισμούς από εκπροσώπους των οργανωτών,  συνεχίστηκε με εισηγήσεις και συζητησεις σε  στρογγυλά τραπέζια και επίδειξη γευσιγνωσίας ελαιολάδου και έκλεισε με θεατρική παράσταση μαθητών του 9^ου Δημοτικού Σχολείου Χανίων

Επι πλεον, ειδικα για τους μαθηκες,  το πρόγραμμα περιλάμβανε  επίσκεψη στον « Κήπο Ειρήνης" του ΜΑΙΧ  καθώς και δημιουργική απασχόληση τους σε ειδική αίθουσα.

Συντομες εικόνες και αναφορες  απο τα δρωμενα  υπαρχουν στο VIDEO που επισυναπτεται. 

Ο Γιάννης Μαλανδράκης, Προεδρος του ΣΕΔΗΚ και Δήμαρχος Πλατανιά σε δηλώσεις του υπογράμμισε την ανάγκη τα συμπεράσματα από ηµερίδες όπως η χθεσινή «να µπορούν στη συνέχεια να αξιοποιούνται από επαγγελµατικούς και εµπορικούς φορείς, δηλαδή αυτούς που κάνουν τη διάθεση του ελαιολάδου».
   Σε σχόλιο του δημοσιογράφου  κ. Κώνστα των Χανιωτικων Νεων οτι " τέτοιες ηµερίδες θα ήταν καλό να γίνουν σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και στο εξωτερικό που υπάρχει ζήτημα ενημέρωσης καθώς στην Κρήτη η µεγάλη πλειοψηφία του κόσµου εµπιστεύεται και χρησιµοποιεί το ελαιόλαδο ο κ. Μαλανδράκης απάντησε πως το σηµαντικό είναι τα αποτελέσµατα ηµερίδων όπως η χθεσινή να αξιοποιηθούν από τους φορείς διάθεσης ελαιολάδου ενώ χρειάζεται  η ενηµέρωση και στην Κρήτη σε ότι αφορά τις νεότερες ηλικίες και τα παιδιά.

Ο κ. Νίκος Μιχελάκης Επιστημονικός Σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ εκ μέρους της Οργανωτικής επιτροπής κατά την έναρξη της εκδήλωσης υποστήριξε ότι:  «Η µέθοδος της διάθεσης ελαιολάδου ως χύµα, όπως γινόνταν για χρόνια, πρέπει να θεωρηθεί λήξασα» και στην συνεχεια επεξηγησε  οτι «ο λόγος είναι γνωστός σε όσους παρακολουθούν τις εξελίξεις σε ότι αφορά την ελαιοκομία διεθνώς. Έχουμε νέους “παίκτες στην αγορά. Νέες χώρες µε απέραντους ελαιωνες και φτηνό εργατικό δυναµικό οπως η Τυνησία και η Τουρκία που παράγουν τεράστιες ποσότητες ελαιολάδου, έχουν αλλάξει τον χάρτη στην παραγωγή και διάθεση ελαιολάδου!  

Έτσι, οι αγοραστές του χύµα Ελληνικού ελαιόλαδου – που ήταν µέχρι τώρα οι Ιταλοί – βρίσκουν φτηνότερα ελαιόλαδα και ίσως αρκετά καλά στην Τυνησία και την Τουρκία και δεν έχουν λόγους να προτιµήσουν τα δικά µας που εµείς τα θέλουµε ακριβότερα γιατί έχουµε κόστος παραγωγής υψηλότερο ».
    Επομένως για να γίνει  η διάθεση του ελαιολάδου σε καλές τιµές χρειάζεται αλλαγή πορείας. Απαιτείται σχέδιο μετάβασης από το χύμα στην τυποποίηση, του οποίου η κατάστρωση και υλοποίηση πρέπει να γίνει με ευθύνη του Κράτους και την σύμπραξη των παραγωγών και των  συνεταιρισµών. Η Ισπανία σήμερα, είναι o leader στην παραγωγή και διάθεση του ελαιολάδου και το κατάφερε γιατί το κράτος παρακολουθεί και  ενισχύσει και με προγράµµατα τις εξαγωγές ελαιολάδου .

Στην Ελλάδα η ελαιοκοµία έχει τεθεί στο περιθώριο. Η θα πρέπει να αλλάξουμε τρόπο και τόπο διάθεσης του προϊόντος, ή να παραδώσουμε τις ελιές που με επιδοτήσεις του κράτους φυτεύτηκαν και καλύπτουν σήμερα,  τις ρεματιές και τους λόφους του νησιού , στα Δασαρχεία»


Ο κ. Σπύρος Μπαλαντίνος, Περιφερειακός Σύμβουλος υπογράμμισε ότι «η Περιφέρεια Κρήτης µετά από 8 χρόνια κατάφερε να πάρει το “Προστατευόµενης Γεωγραφικής Ένδειξης Κρήτη” βάζοντας το νησί κάτω από µια “οµπρέλα” µε στόχο να πάρουµε την προστιθέµενη αξία που δεν έχουµε». Αυτή τη στιγµή τόνισε «ο παραγωγός δεν απολαµβάνει την τιµή που θα έπρεπε ώστε να καλύψει βασικά λειτουργικά έξοδα. Ένα µεγάλο “ατού” θα ήταν να καταφέρναµε να προωθήσουµε το τυποποιηµένο ελαιόλαδο αντί για το χύµα και να αναδείξουµε την πιστοποίηση του “ΠΓΕ Κρήτη”. Το “ΠΓΕ Κρήτη” θα έχει τη δυνατότητα να καλύψει ακόµα µεγαλύτερη ζήτηση και να καλύψει µεγαλύτερες αγορές καθιστώντας το ελαιόλαδο µας πιο ανταγωνιστικό σε σχέση µε τα διεθνή brand».
   Η κ. Άννα Δασκαλάκη πρόεδρος της διοικούσας επιτροπής του παραρτήµατος Κρήτης του ΓΕΩΤΕΕ τόνισε πως το µεγαλύτερο βάρος των εκδηλώσεων µέχρι σήµερα δίνεται στους παραγωγούς και στο πως θα παραχθεί καλύτερο προϊόν και η χθεσινή εκδήλωση στόχο είχε να µιλήσει «για την αξία του ελαιολάδου στην υγεία και τον πολιτισµό. Πρέπει το ελαιόλαδο να περάσει στις επόµενες γενιές».
Ο  Γιώργος Μπαουράκης,  Γεν. Διευθυντής του ΜΑΙΧ επεσήµανε πως η Κρήτη παράγει πάνω από 3% της παγκόσµιας παραγωγής µε πάνω από 80% να είναι υψηλής ποιότητας. Παράλληλα στάθηκε στον “Κήπο της Ειρήνης” του ΜΑΙΧ τον οποίο επισκέφθηκαν οι Μαθητές του 9^ου Δημοτικού Σχολείου Χανίων, κατα την επίσκεψή τους στο ΜΑΙΧ, ο οποίος οπως ειπε εχει  42 πιστοποιημένα ελαιόδεντρα από πολλές χώρες του κόσµου και στόχο έχει να προωθήσει την Ειρήνη, την αλληλεγγύη µεταξύ των λαών.

   Η κεντρική εισήγηση

    Μετά τους χαιρετισμούς των οργανωτών, ακολούθησε εισήγηση  από τον Δρ Νικ. Μιχελάκη για τον ρόλο της  «πολιτιστικής και υγιεινής αξίας του ελαιολάδου στην επώνυμη διάθεση του»

  Με την εισήγηση αυτή, που έγινε με προβολή διαφανειών, αρχικά παρουσιάστηκε η νέα κατασταση που έχει διαμορφωθεί διεθνώς με την εμφάνιση στην διεθνή αγορά χωρών όπως η Τηνησία και η Τουρκία  που εχουν επιτύχει υψηλες παραγωγές  με  κόστος παραγωγής χαμηλότερο των Ευρωπαικών χωρών.

 Στην συνέχεια έγινε ανάλυση των δυνατοτήτων που παρέχονται με την ανάδειξη της πολιτιστικής και υγιεινής αξάας του Κρητικού ελαιολάδου μέσω του ελαιοτουρισμού στην Ελλάδα και μέσω άλλων τρόπων στο εξωτερικό, για την επώνυμη διάθεση τυποποιημένου ελαιολάδου 

  Τα στρογγυλά Τραπέζια   

 Το  πρόγραμμα  ακολούθως συνεχίστηκε με τις δύο συζητήσεις στρογγυλών τραπεζιών που αφορούσαν η μια τον πολιτισμό και η άλλη την υγεία.

Στις συζητήσεις αυτές ειδικοί επιστήμονες και επιχειρηματίες του τουρισμού όπως Αρχαιολόγοι, Ξεναγοί, Γεωπόνοι, Γιατροί, Διατροφολόγοι, Τουριστικοί επιχειρηματίες κ.α. απάντησαν σε ερωτήσεις δημοσιογράφων για την πολιτιστική και υγιεινή αξία του ελαιολάδου.

    Στο στρογγυλό τραπέζι για την «Πολιτιστική αξία του Κρητικού Ελαιολάδου»  η συζήτηση περιστράφηκε στα Ελαιοκομικά Αρχαιολογικά Μνημεία, τα αναγνωρισμένα απο τον ΣΕΔΗΚ Μνημειακά Ελαιόδεντρα, τα ΕλαιοΜουσεία και  Επισκέψιμα Ελαιοτριβεία και άλλα Ελαιοκομικά αξιοθέατα της Κρήτης που εχουν αναπτυχθεί στην Κρητη.

   Οι ερωτήσεις αφορούσαν την προσβασιμότητα και επισκεψιμότητα τους και τις ανάγκες βελτιώσεων (δρόμων προσπέλασης, χώρων και μέσων ενημέρωσης, προθηκών κ.α.)

   Συζητητές ήταν οι: 

 -Δρ. Σαρπάκη Ανάγια. Δρ. Αρχαιολόγος – Αρχαιοβοτανολόγος

- Μιχελάκης Νίκος. Δρ. Γεωπόνος,  τ. Δ/ντης Ινστιτούτου  Ελιάς Χανίων,

-Μπαγορδάκη Σοφία   Διπλωματούχος Ξεναγός, Κρήτης

-Μελισσάκης Νικήτας . Επισκέψιμο Ελαιοτριβείο  ΜΕΛΙΣΣΑΚΗΣ Τζιβαράς  

    Συντονιστής, που  υπέβαλε τις ερωτήσεις ήταν  ο  Δημοσιογράφος Γιώργος Κώνστας  των  ΧΑΝΙΩΤΙΚΩΝ  ΝΕΩΝ

     Η  κ.Ανάγια Σαρπάκη έκανε µια μικρή αναδροµή στην αξία της ελιάς και του ελαιολάδου από την αρχαιότητα µέχρι σήµερα µένοντας ιδιαίτερα στα µνηµεία που συνδέονται µε την πανάρχαιη αυτή καλλιέργεια.

Στις προσπάθειες και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο ΣΕΔΗΚ για την ανάδειξη των Μνηµειακών ελαιοδέντρων παρουσίασε ο κ. Ν. Μιχελάκης τονίζοντας τη σηµασία της κινητοποίησης των δηµόσιων φορέων σε αυτήν την κατεύθυνση.

   Στο µεγάλο ενδιαφέρον που διαπιστώνει ανάµεσα στους επισκέπτες από το εξωτερικό για τον ελαιοκοµικό πολιτισµό του νησιού αναφέρθηκε η διπλωµατούχος ξεναγός κ. Σοφία Μπαγορδάκη, ενώ ο κ. Νικήτας Μελισσάκης που το ελαιουργείο του στον Τσιβαρά Αποκορώνου είναι επισκέψιμο µίλησε για το πως οργάνωσε το χώρο, πως προσέλκυσε µεµονωµένους αλλά και “γκρουπ” τουριστών, τις τους προσφέρει στο χώρο (γευσιγνωσία, ενηµέρωση για την ιστορία της ελιάς κα.) και πόσο αυτό στηρίζει το προϊόν.

    Στο στρογγυλο τραπεζι  για την υγιεινή αξία του ελαιολάδου η συζητηση περιστράφηκε στις επιδράσεις του ελαιολάδου στην υγεία, την σωστή χρήση του στην μαζική και οικογενειακή εστίαση, τις διαφορές του από τα σπορέλαια και του ορθού τρόπου χρήσης του στην διατροφή (ωμό, τηγανητά, μαγειρευτά).

Συζητητές ήταν :

Χαρτζουλάκης Σήφης, Ιατρός Παθολόγος, Δρ. Πανεπιστημίου Αθηνών

Παπουτσάκης Μανόλης Δρ. Φιλοσοφίας Chef εστιατορίων: «Pharaoh»(Αθήνα), «Χαρούπι» & «Δέκα Τραπέζια» (Θεσσαλονίκη)

Κατάκης Δημήτρης- Διατροφολόγος Χανιά

 Συντονιστής που υπέβαλε τις ερωτήσεις ήταν η  Δρ. Δασκαλάκη Άννα – Πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ π. Κρήτης

Η γευσιγνωσία ελαιολάδου

 Το πρόγραμμα στην συνέχεια περιλάμβανε  επίδειξη γευσιγνωσίας ελαιολάδου που απευθυνόταν κυρίως στα παιδιά αλλά και ενήλικες και παρουσιάστηκε σε ειδικά διαρρυθμισμένη αίθουσα του ΜΑΙΧ.

Την παρουσίαση έκαναν οι ειδικες του Ινστιτούτου Ελιάς ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ  κυρίες:

-Ελένη Μπαρμποπούλου, Γεωπόνος Msc και & Αναστασία Παπαμανωλιουδάκη  Τεχν. Τροφίμων, Υπεύθυνες Οργανοληπτικής Αξιολόγησης του ΙΕΛΥΑ - ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ

   Η θεατρική παράσταση των μαθητών       

    Ακολούθησε η παρουσίαση του θεατρικού: «Ταβέρνα η γερή καρδιά»  από  Μαθητές  Δ’ Τάξης , 9^ου  Δ.Σ.  Χανίων το κειμενο του οποιου έγραψε η συνεργάτης του ΣΕΔΗΚ ειδική εκπαιδευτικός κ. Αγγέλα Μάλμου Φιλόλογος και   Msc Παιδική Λογοτεχνία.  Στο θεατρικο  αυτο το οποιο παρουσιασαν με εξαιρετικη θεατρικη δεξιοτεχνία οι μαθητες, σχολιαστηκε και σατιρήστηκε,  κατά τρόπο ποιητικό, η  διαμάχη ελαιολάδου  και σπορελαίων στην μαζική εστίαση οπου το ελαιολαδο, παρα τα υγιεινα και γευστικα και πολιτιστικα πλεονεκτήματα του , δειχνει να  εκτοπιζεται  απο τα  ανθυγιεινα αλλα φθηνότερα σπορέλαια ! 

 Σημειωνεται οτι, φωτογραφιες απο την θεατρικη παρασταση, λογω της ηλικιας των μικρων μαθητων δεν επιτρεπεται να δημοσιευτούν.

 Την παρασταση προετοίμασαν οι Μαρια Μιχαήλ,  Δ/ντρια 9^ου Δημ. Σχολείου-, η Αθανασιάδου Άννα, Δασκάλα Δ’ Τάξης, η Μαμούση Ειρήνη: Εκπαιδευτικός Θεατρικής Αγωγής και  η Μαλεκάκη Αλκιόνη, Μουσικός

Έκδοση  συζητησεων στρογγυλων τραπεζιών  

Μετά και από προτάσεις πολλών συμμετεχόντων οι ερωτήσεις που υποβλήθηκαν και οι απαντήσεις που δόθηκαν στα στρογγυλά τραπέζια πρόκειται να εκδοθούν σε ειδικό έντυπο που θα εκδώσει ο ΣΕΔΗΚ

 Και δώρα από βραβευμένα βιβλία

Η εκδήλωση τελείωσε  με δωρεάν προσφορά με κλήρωση παρόντων, 20 αντιτύπων του βραβευθέντος πρόσφατα από Ακαδημία Αθηνών βιβλίου του Δρ. Νικ Μιχελάκη  «ΟΙ  ΡΙΖΕΣ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ»

=========================

*Ο Νίκος Μιχελάκης,είναι Δρ. Γεωπόνος, πρώην Δ/ντης του Ινστιτούτου Ελιάς Χανίων και Άμισθος Επιστ. Σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ. Τα άρθρα του εκφράζουν προσωπικές απόψεις και δεν απηχούν κατά τις ανάγκες τις απόψεις του ΣΕΔΗΚ.. Μπορούν να αναδημοσιευτούν μερικά η ολικά μόνο μετά από άδεια του Αυτή η διεύθυνση Email προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. και τήρηση των πνευματικών δικαιωμάτων της ιστοσελίδας